Zo vanzelfsprekend is het meeste dat Moretti doet. Hier verwachtte ik vooral oppervlakte-analyse, gebaseerd op veel data, die inzicht oplevert in de ontwikkeling van de literatuur en de (zelf)definitie van de middenklasse, de bourgeois. Dat zit er in, maar er is ook veel meer. Stilistiek, van een soort die eind jaren zeventig afgeserveerd is, maar in een andere vorm (met ‘big data’-analyse) terugkeert en inzicht oplevert, of ondersteuning voor hypotheses en cliché-veronderstellingen – of deze juist ondergraven. Simpel, maar niet simplistisch. En in dit boek ook tekstinterpretatie. Omdat ik geïnteresseerd ben in de culturele transformaties lees ik dit graag – de transformaties komen in beeld door Moretti’s onderzoek. (En het beeld dat de bourgeois / burger van zichzelf schept). Sympathiek & goed: er is steeds ruimte om je af te vragen of je het wel eens bent met Moretti’s uitgangspunten en methodes, er zijn op elke pagina kansen om wat hij vindt (in dubbele zin) te nuanceren of een andere richting te geven.
Losse essays, die heel duidelijk de ontwikkeling van Moretti’s methodologie schetsen. Misschien zit er een oppervlakkige kant aan zijn gebruik van Wallerstein, netwerktheorie en kwantitatieve analyse – tenminste in strikt filosofische zin – het levert wel intrigerende inzichten op, en verrijkt het beeld van de literatuur. Erg goed. (Worm en Donder, de geschiedenis van de 18e eeuwse literatuur van o.a. Inger Leemans, is een ander voorbeeld van wat al dat onderzoek van de schaduwliteratuur, het sociale en economische veld, etc. oplevert: een overtuigend inzicht in de transformaties in literatuur en maatschappij).
Met R. op de Cycleworks. Boodschappen doen in Ommen. Koud. Bewolkt. Maar niet zo onaangenaam als gisteren. Op de terugweg viel ze pardoes in slaap achterop, en reed ik een extra stukje over Eerde, dan door het bos en via het Beerzerveld.
Met R. op de Cycleworks. Veel te lang stuk. Vochtig en kil na veel regen en het klaarde maar niet echt op. 12.00 – 14.00. Somber weer. En het stuk ten noorden van Stegeren is verschrikkelijk saai, veel saaier nog dan ik had verwacht (geen afleiding voor R. bovendien). Al met al een helemaal niet geslaagd fietstochtje – niet geslaagd omdat R. er echt helemaal niks aan vond en ook nog eens veel te moe bleek te zijn.
Camping – Junne – Stegeren – Stegerveld – Rheeze – Mariënberg – Beerze – camping
In de Engelse vertaling gelezen – die had ik op mn e-reader, de Nederlandse niet. Geprezen roman, kundig gedaan, intelligent van structuur, intelligente manier om het verleden van het Pinochet-regime – het verleden van een generatie vóór Zambra – en de verdwijningen te benaderen, verwerken, erop te reflecteren. Maar wat is het toch met die stijl van simpele zinnen, vrijwel zonder bijvoegelijke naamwoorden en bijwoorden?
Warme aprilmiddag, wat drukkend, bewolkt, er hangt onweer in de lucht, nauwelijks wind – en dan toch een fikse westenwind in de rug (die je als je richting westen rijd weer nauwelijks voelt). Kan net 2 uurtjes weg. Eerste door het bos (zelfde route als vorige jaar september), dan 3x Lemelerberg, en via Lemele, Overijssels kanaal, Reggedal en zo boven Den Ham terug over Beerze. Lekker gereden – toen ik er eenmaal in gekomen was (want daarvoor lang in de zon hangen op de camping).
Camping – Eerde – Archemmerberg – Lemelerberg – Lemele – Hancate – Reggedal – Hammerflier – Geerdijk – Beerze – camping
Idiote dag – zeker in aanmerking genomen dat ik zondags ziek was, terugkwam uit Ommen, zonder eten ging slapen, zonder ontbijt naar Abcoude reed, een hele dag werkte, en dan anderhalf uur met de trein naar Zwolle, om vervolgens naar de camping te fietsen. (De trein Zwolle – Ommen reed niet: ze vernieuwen het spoor. Zwolle – Ommen is niet ver, maar bij de omstandigheden en de kans op veel regen had ik graag die mogelijkheid om de trein te nemen tot Ommen achter de hand gehad). Een mooi stuk, een heel mooi stuk – en miraculeus met wind in de rug (het was toch oostenwind?), en droog (terwijl het elders ook flink regende). Een prachtig tochtje terwijl de avond viel. Bijna niemand onderweg, vrijliggend fietspad, stil. Vanaf Ommen is het echt donker. Kwart voor 10 arriveren op de camping. Heel mooi tochtje. Eigenlijk rust ik daarvan uit.
Zwolle – Wijthmen – Dalfsen – Vilsteren – Ommen – Beerze
Klassiek. Fiets mee naar het werk, Amsterdam – Abcoude, dan de trein. Zondag ziek, zonder ontbijt en koffie vertrokken (in Ouderkerk brood gekocht, koffie pas om twee uur ‘s middags tijdens de lunchpauze), in de trein kwam ik Laszlo, Anik en z’n oma tegen. Mooi weer, nog kil, wel zacht, een beetje zon en oostenwind.
Een heel essay – van bijna romanlengte – over Stalker. Of een persoonlijke reflectie erop (en autobiografie). Stalker: ook mijn favoriete Tarkovski-film. Mooi hoe persoonlijke geschiedenis en filmbeschouwing worden verwoven. (Wat me definitief over de streep trok: dat Dyer niets moet hebben van Tarkovski’s laatste films – die als je het mij vraagt een ideologisch niet te harden conservatief-katholiek boodschap verpakken in pseudomystieke onzin en pretentieuze nep-poëtische beelden (voor zover ik kan oordelen, want ik heb Het Offer en Nostalghia nooit kunnen afkijken).)
Keuvelende uiteenzetting van Earth Systems Science, degelijk wetenschappelijk waar het geologie betreft en wat amateuristisch (of wekt die indruk) op andere gebieden. Hmm. Heel goed bedoeld en veel intrigerends en behartenswaardigs, maar filosofisch wat naïef. Enz. Ja, ik heb t doorgelezen, en ook een en ander overgeslagen.
