Almost two weeks ago, while staying in North Groningen, I read Roger Chartier’s Inscription and Erasure. Nuanced and well-argued short essays, a pleasure to read. Chartier combines history of written culture with sociology of texts, focuses the attention on the material side of the culture, and at the same time is an acute reader of the texts under scrutiny.

With these chapters:

I Wax & Parchment: about the use of wax tablets by the poet Baudri de Ourgueil, 11th century.
II Writing & Memory: about the ‘librillo’ in Don Quichotte — according to Chartier this is a booklet of wax tablets.
III The Press & Fonts: about Don Quichotte in the print shop, printing as work, copy-editing, proof-reading.
IV Handwritten Newsletters, Printed Gazettes: about 16th century handwritten manuscripts with news, copied for the powerful and rich; described via the satirizing of newsprint in comedies of Ben Jonson. Shows how printing was bound up in commercialism, printing what will sell rather than what is true, printing what has a success with the public.
V Talking books and Clandestine Manuscripts: about Cyrano de Bergerac whose works were circulated as manuscripts, never printed.
VI Text & Fabric: with an overview of the use of the weaving as metaphor for text, mostly by way of a comedia of Goldoni, and about Goldoni’s postion as a writer.
VII Commerce in the Novel: an essay about Diderot’s reception of Richardson and how the Richardson-novels led to a new idea about what constitutes good reading: namely a sympathic way of reading, identification of the reader with the characters is central, and valued positive.
VIII Epilogue Diderot & his Pirates: about copyright and Diderot’s ambiguous take on it.

I won’t copy all my notes here, though I do copy the quotes:

“By refusing to seperate the analysis of symbolic meanings from that of the material forms by which they are transmitted, such an approach sharply challenges the longstanding division between the sciences of interpretation and those of description, hermeneutics and morpholopgy.”(p. vii/viii)

“.. they involve the manifold, shifting, and unstable relation between the text and its materialities, between the work and its inscriptions.” (p. ix)

“It is therefore pointless to try to distinguish the essential substance of the work, which is supposed to remain invariable, from the accidental variations of the text, which are viewed as unimportant for its meaning.” (p. ix)

“Compared with the books that came out of print shops, manuscripts offered many advantages. For one thing, it allowed for controlled and limited diffusion of texts without the risk that they might fall into the hands of ignorant readers, since they circulated within a distinct social milieu defined by family ties, similar social status, or shared sociability. For another the very form of the manuscript book left it open to correction, deletion, and insertion at all stages of production, from composition to copying and binding, so that the writing could proceed in successive stages (…) or by several hands (…). Finally manuscript publication was a response to corruptions introduced by printing: it rescued the commerce of letters from economic interests (except when it too a commercial form itself, as with handwritten newsletters), and it protected works from the alterations introduced by clumsy compositors and ignorant proofreaders.” (p. 76)

[In the chapter on Richardson and Diderot (VII Commerce in the Novel) Chartier returns to the idea of a reading revolution in the eighteenth century, the presumed birth of extensive reading that took the place of intensive reading. Although he acknowledges that a lot changes, he does not believe that extensive reading took te place of intensive reading.]

“The eigtheenth-century novel took hold of the reader, captivated him, governed his thoughts and actions. It was read and re-read, studied, quoted and recited. The reader was invaded by the text , which came to dwell within him, and through identification with the heroes of the story he began to decipher his own life in the mirror of fiction.” (p. 114)

[But this is not enough to invalidate the idea of a revolution in writing:]

“Throughout enlightened Europe, profound changes transformed the production of print and the conditiosn of access to books, despite the stability of typographic technology and labor. Everywhere the growing supply of books, the secularization of the titles on offer, the circulation of banned books, the proliferation of periodicals, the triumph of small formats, and the mushrooming of literary cabinets and reading societies (…) imposed new ways of reading.” (p. 114)

“For the most literate readers of both sexes, the possibilites of reading seemed to expand, opening the way for a variety of practices associated with different times, places and genres. Each reader was thus at one time or another either “intensive” or “extensive”, absorbed, or casual, studious or amused.” (p. 114)

“This diversity suggests tht any full historical approach to literary texts should avoid the temptation to universalize any particular mode of reading and should rather seek to identify the specific skills and practices of each community of readers and the specific codes and conventions associated with each genre.” (p. 115)

“One of the principal tasks of combining textual criticism with cultural history is precisely to dispel this illusion.” (namely the illusion of the reader that he is forgetting his own social conditions of production). (p. 115)

“Paradoxically, in order for texts to be subjected to the laws of property governing material objects, it was necessary to divorce them conceptually from any particular material embodiment. But composition, copying,, and printing require stylus or a pen, wax or paper, a hand or a press. And works reach their readers or listeners only by way of objects and practices tha make them available to be read or listened to.” (p. 143)

Chartier, Roger. 2007. Inscription and Erasure, Literature and Written Culture from the Eleventh to the Eighteenth Century, translated by Arthur Goldhammer, Philadelphia, University of Pennsylvania Press. (orig. 2005 Inscrire et effacer).

Lately: all three novels of Roberto Bolano that were translated in Dutch: De Woeste Zoekers (in English: The Savage Detectives), Chileense Nocturne and Het Lichtend Kwaad. De Woeste Zoekers I read while being sick in bed. (Btw: this is a book for which one needs the public library: the translation came out in 2000, was not reprinted (I’m told it will be reprinted later this year), and is hardly available second-hand).

Finally: Laurence Sterne: A Sentimental Journey.

Maryanne Wolf: Proust and the Squid – from which, surprisingly, I enjoyed the chapters on dyslexia most.

Oh, yes, and two weeks ago: Flann O’Brien The Hard Life, in a Dutch translation (followed by a rereading of a few chapters from The Third Policeman also in a Dutch translation). I was laughing loud – quite something as I hardly laugh/smile while reading. It is so much easier to ‘get’ a book when you read it in your mother tongue – however easy it is to read in English – that even for a writer like Flann O’Brien, who works a lot with language jokes, accents, dialects, I sometimes prefer to read the translation for sheer reading pleasure….

I just finished reading Jan Boesman’s De vliegende neger en de kleine koningin – or, in english: “the flying negro and the little queen”. Below my impressions in Dutch – but for my non-Dutch readers, just know there’s an excellent book in Dutch on Major Taylor, the black cycling champion.

Juist gelezen: Jan Boesmans De vliegende neger en de kleine koningin, een boek dat centreert op de Europese toernees van die ene zwarte Amerikaanse wielrenner Marshall ‘Major’ Taylor. Niemand zat zo mooi op de fiets als hij, denk je, als je de foto’s van de zwarte kampioen ziet. Het boek is een zeer geslaagde reconstructie van een schakelmoment in de geschiedenis van het wielrennen, rond de eeuwwisseling, als baanwielrennen populair is en in Frankrijk de strijd wordt uitgevochten tussen twee sportkranten. Uiteindelijk wint L’Auto, die de Tour de France gaat organiseren, van Le Velo. (Het aristocratische baanwielrennen versus de dwangarbeiders van de weg).

Deel van die strijd is de komst van de mysterieuze zwarte sprinter Major Taylor naar Europa, die daar duels zal uitvechten tegen de Europese kampioenen. Major Taylor was een van de eerste, zo niet de eerste zwarte sport-super-ster – pas na hem komt Jack Johnson. Veel sociologische achtergrond, excellent onderzoekswerk, veel referenties, en een boek dat leest als een roman – al is de stijl soms wat al te inlevend en ‘hijgerig’ (Boesmans had – naar mijn smaak – iets langere zinnen mogen schrijven.) Sportgeschiedenis zoals sportgeschiedenis moet zijn: niet alleen de wedstrijdverslagen, maar een verslag van alles eromheen, de sociale en culturele economische context.

Wie zo voor de Tour verlegen zit om een goed boek over wielrennen… : http://www.wielersportboeken.be/B/boesman_jan/boesman.htm

Gonzo Circus (http://www.gonzocircus.com) will publish my 700 words review of George Lewis’s A Power Stronger than Itself – a history of the AACM: http://www.press.uchicago.edu/etc. Nice!

Meanwhile I find excellent stuff at Steve Coleman’s new (?) M-Base site, uhm, all music available for free…: http://m-base.com/. That’ll keep me listening to his work for while. Also check out his blog-posts: http://mbase.wordpress.com/. That is, if you’d like a thorough explanation of his musical theories.

Altijd fijn: een dichter die zijn werk lees- en luisterbaar maakt op het wereldomspannend web: http://www.hanvandervegt.com.

Just published: McLuhan Neu Lesen. Contains a text by your truly on the works of Esther Polak. Mind you: in German. More here: http://www.transcript-verlag.de.

Or as they call it: prss-release, carefully collected RSS-feeds presented as PDF: http://www.prss-release.org. Might seem a superfluous thing to do at first thought, but it exactly gives those volatile blog-posts an extra ‘substance’. I’d love to have a piece of software that would collect and design my rss-feeds into, well, what one can compare to a magazine… I dearly miss good typography and lay-out in my rss-feeds.

(And yes, I am one of those readers that does tinker with the fonts in the OSX-mailprogram to achieve better readability).

Eerder dit weekend ook de Raster met werk van Kluge en Koeppen gelezen. Toch wel een verrassing – de eerste Raster sinds tijden (vele jaren) die ik van kaft tot kaft gelezen heb en waarover ik enthousiast ben. De Rasters zijn al heel lang, tja… ‘wel aardig’. Er staan altijd wel wat teksten in die je wilt lezen, maar ook veel die je (mij) min of meer koud laten, geen interesse wekken en na een snelle scan besluit je dan ze maar niet te lezen. Dit in tegenstelling tot de Yang waar nummer na nummer meestal maar 1 of hooguit 2 teksten in staan die ik besluit over te slaan (en dan toch ga lezen). In de Amsterdamse Openbare bibliotheek zijn staan de Rasters uitleenbaar tussen de boeken (op verschillende plekken), ik wil me nog wel eens laten verleiden er eentje te lenen.

(Ah ja, het ‘probleem’ van Raster is al ‘ns in 2003 beschreven door Yang-redacteur Marc Reugebrink naar aanleiding van : http://reugebrink-recensies.skynetblogs.be/post/5561579/raster).

Kluge/Koeppen is een schot in de roos – de inleidende essays zijn gewoon ‘okee’, (Vogelaar over Koeppen is beter dan Offermans die nogal moeizaam over Kluge schrijft, maar ik haast me om te zeggen dat ‘t leesimpressie is, en dat ik dat niveau zelf niet zo makkelijk haal – het is eenvoudiger om aan te wijzen wat er niet zo goed is, dan om het zelf beter te doen). De collectie van teksten van Kluge en Koeppen deed wat Koeppen betreft smaken naar meer (dat was een verrassing) en is wat Kluge betreft precies goed om te begrijpen wat hem beweegt. Kluge schrijft een soort documentaires in scenes – de serie teksten over het ontstaan van de film(industrie) bijvoorbeeld is helder en to-the-point, een fijne synthese en samenballing van kennis/zaken die je anders uit filmsociologische en STS-boeken haalt.

Wat ik zeggen wilde: daar koop ik een bundel gedrukte pagina’s met omslag voor: voor de redactionele keuze, voor de gedane arbeid van het verzamelen, het collectioneren van verschillende teksten, voor de samenballing. Redactie is arbeid, is verwerking met het oog op –, is het samenstellen van een visie ook. Ik zal nooit een Koeppen-kenner worden, en zeker geen Kluge-kenner: de ‘digest’ van Raster maakt mij een rijker lezer.

Net uitgelezen: Dirk van Hulle’s De Kladbewaarders. Prachtboek over tekstgenese – het ontstaan van literaire teksten, gereconstrueerd vanuit onderzoek van manuscripten, drukgeschiedenis et cetera. Niet alleen een uitstekende inleiding op tekstgenetica en een duidelijke positionering van dit type onderzoek, maar ook nog eens een stel essays die vanuit zulk onderzoek iets zinnigs melden over de literaire teksten in kwestie, en die je meteen doen verlangen zelf de besproken teksten (weer) ter hand te nemen en onmiddellijk te (her)lezen: Finnegans Wake en Ulysses natuurlijk, maar ook ‘alles’ van Beckett, Proust’s Recherche, Thomas Mann’s Doktor Faustus.

Ah, gewoon een superboek!

(… dit is een blog, geen recensierubriek).

Bestel hier: http://www.vantilt.nl/detboek.aspx?Boek_ID=150.

Google knows too much about me, or thinks it does. Searching for pages about Dos Passos, the American writer, I find, on the first page of search results, a page with reviews – in English – of books on cycling: http://www.bobkestrut.com/category/book-review/. Whoa?