Het nieuwste nummer van kM (Kunstenaarsmaterialen) is zo’n beetje voor de helft gevuld met V2_ en V2_-gerelateerde projecten: o.a. een interview met Piem Wiertz en een flink stuk over het werk van Joachim Rotteveel: http://www.tijdschrift-km.eu/

Dat kunstenaars op hetzelfde moment hetzelfde idee hebben, dat is niet zo vreemd. Komt vaker voor. Of vaak.

In de eerste helft van 2010 maakte Herman Asselberghs bij V2_ de video Dear Steve, waarin Stan Wannet een Macbook tot op het allerkleinste schroefje demonteert, wat resulteert in een prachtig beeld van alle onderdelen.

http://www.v2.nl/archive/works/dear-steve

Op de afgelopen Art Basel presenteerde Henrik Olesen een werk waarin alle onderdeeltjes van een Macbook ingepakt een soort schilderij vormen. Verkocht voor 20.000 euro.

(Foto Boris Debackere)

Rip-off? Open culture? Geïnspireerd? Ik wil niets afdoen aan het werk van Olesen. Het is hoogstens de vraag wat de ‘kunstmarkt’ eigenlijk betekent.

(Niets? De kunstmarkt is vooral een van de werkelijkheid losgezongen speculatiebubbel. Als het ging om een oprechte ondersteuning van kunstenaars – en dat is soms wel ‘ns het geval – waarom steken de kunstkopende kunstliefhebbers dan zo zelden geld in werk dat geen object is, geen handtekening draagt, maar wel onze cultuur aandrijft en betekenis geeft).

Klein zondagmiddagrondje, Amstel, Amstelveen, Amsterdamse Bos. Harde wind, 15 graden, grijs. Toch lekker, rustig gereden & jammer genoeg niet meer tijd.

Marcusstraat – Amstel – Middenpolder – Amstelveen – Bovenkerk – Amsterdamse Bos – Bosbaan – Kafljeslaan – Amstel – Marcusstraat

Wat grijzig, voor het einde van de middag werd regen voorspeld. Maar met R. op de creche en werk dat ook wat later gedaan kan worden ga ik mn kans. Meer dan 100, richting Leiden, met een stukje Warmond waar ik nog nooit was geweest (wel aardig, maar niet voor herhaling vatbaar). Flinke zuidwestenwind, 17 graden. En het bleef droog.

Marcusstraat – Amstel – Uithoorn – Vrouwenakker – Bilderdam – Leimuiden – De Kaag – Warmond – Leiden Merenwijk – Hoogmade – Woubrugge – Langeraar – Papenveer – Amstel – Vrouwenakker – Uithoorn – Marcusstraat

(… die de zintuigen open wil zetten). Vanochtend aan het ontbijt, ik gaf R. te eten en M, de driejarige dochter van de buren was er ook met ratel, trommel en sambaballen. Toen ze een tijdje lang enthousiast ‘broembroem’ geluiden had gemaakt, zei ik: “zullen we naar “broembroem”-muziek luisteren? Ik zetten Juan Parra Cancino’s Tellura op, het eerste stuk van de CD met Nederlandse elektronische muziek. Ze vond het prachtig – ging steeds weer dicht bij de luidspreker staan, ze wilde het boekje bij de CD zien, luisterde aandachtig, reageerde op de uitbarstingen in de muziek – en R. deed dat in haar kinderstoel ook.

Zie je wel, denk ik dan, dit is muziek die op een heel directe manier aanspreekt. (Zo ervaar ik het ook).

http://juanparrac.bandcamp.com/track/tellura

Zegt ze als het stuk van Gert-jan Prins is begonnen: “Dit is rare muziek!!!”

( … gisteren begonnen te schrijven, niet gepost, vandaag aangevuld. Ik hou er niet zo van om het hier over politiek te hebben. Mijn cynisme krijgt gemakkelijk de overhand. Mijn haat krijgt te veel kans. Ik probeer me in te houden …)

… van de mogelijke gevolgen van de idiote, schandalige, vijandige kortingen op kunst & cultuur … ik schat dat 90% van mijn vrienden- en kenniskring (“mijn netwerk”) direct of indirect financieel afhankelijk is van een of meer van de instellingen waarvan de (structurele) subsidie met ingang van 2013 volledig wordt stopgezet, of het financieel klaarspeelt dankzij projectsubsidies of beurzen waarop ook stevig wordt gekort. Haal die inkomsten weg, dan blijft er op jaarbasis een heel klein inkomen over, waarvan zelfs de huur niet betaald kan worden.

Ik ben zelf sinds 1997 in dienst geweest van respectievelijk Mediamatic, Metropolis M, en nu V2_, met een intermezzo in 2006 als ‘onderzoeker’ aan de Jan van Eyck Academie. Daar moet ik bij zeggen dat mijn baan bij Mediamatic betaald werd door het ‘bedrijf’ (toen Mediamatic IP) niet door de stichting (toen Mediamatic Magazine). Ik moet er ook bij zeggen dat geen van die instellingen volledig op de structurele rijkssubsidie drijft / dreef. Maar de instellingen zouden niet kunnen bestaan zonder die subsidie – die ook een investering is om de rest van de productie aan te jagen.

(Ter info: het bedrijf Mediamatic Lab drijft anno 2011 op opdrachtgevers uit de culturele sector en is dus ook ‘zwaar de klos’, niet alleen de stichting. WORM gaat juist verhuizen en is bezig met een omvangrijke verbouwing die de organisatie naar een volgend niveau zou stuwen. V2_ draait beter en beter, en neemt als onderzoeks- en ontwikkelinstelling een steeds interessantere, betere positie in, in de relaties met (post)-industriële R&D, en internationale instellingen, neemt, kun je zeggen, zelfs een sleutelpositie in wat betreft de ontwikkeling van mobiele en steeds intiemere technologie – AR, wearables, maar ook t.a.v. ecologie). (Ik begreep dat de Japanse telecom (sic) vol ongeloof had gereageerd op de voorgenomen bezuinigingen….)

(Terug naar mijzelf).

Tegelijk heb ik altijd voor mijzelf gewerkt. Zo goed als al mijn opdrachtgevers komen uit de culturele sector, worden mede gefinancieerd door project- en structurele subsidies (Sonic Acts, De Gids, Fonds BKVB). De enige uitzondering vormen kunstacademies en universiteiten (een heel klein deel van mijn inkomsten op dit moment); mijn kennis en kunde is voor hen belangrijk en waardevol … vanwege mijn werk in de kunstsector.

Het is dus “interessant” om te constateren dat een groot deel van de bodem onder mijn inkomsten kan worden weggeslagen. (De situatie is nog niet duidelijk).

Het is “grappig” om te concluderen dat vrijwel alle tijdschriften waarvoor ik zo nu en dan een betaalde tekst schreef (OPEN van SKOR, De Gids, Metropolis M) er aan moeten geloven.

Nog interessanter is het als ik een scan maak van mijn vrienden- en kennissenkring: zo goed als iedereen wordt direct of indirect financieel getroffen door de maatregelen.

Stel dat de bezuinigingen leiden tot een einde van de getroffen instellingen (o.a. V2_, Mediamatic, WORM, NIMk, Waag, De Appel, STEIM), dan verliezen veel vrienden & kennissen hun baan en inkomsten. (Want – zie boven – de eigen projecten en freelance opdrachten drogen ook op).

Het treurige is dat zo een flinke economische productie stil komt te liggen – een naar verhouding kleine financiële investering wordt weggehaald, laat een hele sector (van vernieuwende kunsten) langzaam omvallen, inclusief alle economische activiteit die daaromheen zit.

Wat ook omvalt: de kunst & cultuur waar ik van geniet, de kunst & cultuur (concerten, tentoonstellingen, onderzoeksprojecten etc.) die de mainstream inspireren en aanjagen. (Dat kan de kunstliefhebber die VVD heeft gestemd zich aantrekken. (Bij het CDA-electoraat verwacht ik geen kunstliefhebbers)).

Ik vraag me af wat er gebeurt met de internationale contacten. Ik werk vooral in Nederland, maar de instellingen waarvoor en waarmee ik werk opereren internationaal, de betrokken personen zijn experts, worden benaderd voor inhoud, voor advies, om tentoonstellingen te cureren, stukken te schrijven. Dat drijft op een activiteit die in Nederland is verankerd. Het buitenland blijkt overigens verbijsterd.

Maar ach, internationalisering en innovatie zijn niet belangrijk.

De herstructurering – waar velen op zaten te wachten en die ook nodig was – krijgt een veel radicalere vorm dan gehoopt: terug naar de jaren tachtig, maar dan met kraakverbod en veel slechtere sociale voorzieningen, en terug naar een economie waarvan niets terugvloeit naar algemene middelen (via belastingen), een doos voor ‘donaties’ bij de deur, activiteiten die drijven op onbetaalde vrijwilligers die rondkomen van, ja, van wat eigenlijk?

(Mag ik hier opmerken dat ik zo’n 50% van mijn niet in loondienst verdiende geld aan de belastingen afdraag?)

Kijk, ik ben optimistisch over kunst & cultuur – die overleeft, al krijgt ze een andere gedaante, en niet per se een betere. Het wordt hard.

Onverwacht is dat niet.

Het is zo treurig dat het onnodig is (de hoeveelheid geld waar het om gaat is verhoudingsgewijs gering), en een volledig tegengesteld effect zal hebben. Maar ja, het is een ideologische keuze. Het ressentiment heeft gewonnen.

Dit is een historisch kabinet, het kabinet die de nekslag toedient aan een sinds midden van de negentiende eeuw langzaam opgebouwde beschaving. De bezuinigingen op kunst en cultuur zijn maar een heel klein onderdeeltje, de bezuinigingen op gezondheidszorg zijn nog erger – ik begreep dat het budget voor psychiatrische zorg wordt gehalveerd, en dat de reactie van de minister er zo een was van dat psychiatrische patienten beter in de huiselijke kring opgevangen kunnen worden.

En het gemak waarmee kritiek wordt afgedaan is, tja, barbaars en vijandig. Dat het allemaal gebeurt zonder kennis van zaken is te armoedig voor woorden, en dat overduidelijk de volstrekt verkeerde beslissingen worden genomen is – ja, pff wat? een flagrante ontkenning van het feit dat mensen voorbij hun eigen beperkte visie kunnen denken? Dat er wat moet gebeuren, dat is duidelijk. Wat er nu gebeurt stuurt ons nog sneller in de richting van Griekenland, IJsland, Portugal, Ierland. Je moet de financiële sector reguleren. Nou ja, enzovoorts.

Nog niet zo lang geleden werd verondersteld dat ‘links’ en ‘rechts’ nog maar weinig verschillen. Nu is duidelijk hoe de zaken staan, nu neoliberaal en het centrum aan de leiband van het ressentiment en de populisten marchandeert.

En geen VVD-politicus die de moed heeft om er tegenin te gaan.

(Oh, en al die PVV-stemmers die knetterhard het deksel op hun neus krijgen, zullen merken dat ze tegen hun eigen belang hebben gestemd, ik heb er geen enkel medelijden mee. Waar ik wel medelijden mee heb, die hele generatie van 20 – 40 jarigen die geen besef hebben van politiek omdat het economisch alleen maar voordewind ging, die nu een crash-course politiek besef moeten krijgen. Oh, en de naïviteit van sommige protest-ideetjes van kunstenaars, ik word daar niet blij van).

Ik lees net wat S.V. op Facebook schrijft: “Critique is over. Let’s start the more profound task of reformulating politics”. Exact.

Jacqueline Oskamps geschiedenis van 60 jaar Nederlandse elektronische muziek, met portretten van Ton Bruynel, Jan Boerman, Edwin van der Heide, Anne La Berge, Dick Raaijmakers en Michel Waisvisz. Voor zover ik kan beoordelen goed geïnformeerd, journalistiek opgezet en daardoor zeer leesbaar. 240 pagina’s, maar wat mij betreft waren dat er 10x zo veel geweest, alles wordt zo kort aangestipt…

(Natuurlijk kun je vragen stellen bij sommige van haar keuzes, nadrukken die ze legt, aspecten die ze juist wel of juist niet uitdiept, maar dat lijkt me meer iets voor een uitputtende academische studie, die, inderdaad, 2400 pagina’s lang zou moeten zijn. Ikzelf zou voor 90% exact dezelfde onderwerpen en materie hebben behandeld, mocht ik dit boek hebben mogen en kunnen schrijven).

(Het sterke punt van het boek is ook het zwakke punt: de journalistieke opzet. Het leest lekker, zit vol anekdotes, zal daardoor een flink publiek bereiken, maar graaft niet heel diep en mist musicologische analyses.)

Zaterdagochtendrondje samen met Michiel. Gezellig. Ik nam mn doortrapper. 9.50 – 11.50. Dreigende buien, maar we bleven ervan gespaard. 15 graden, lekker fris. Vroeger reed ik vaak in de Brettenzone, bij Halfweg en Spaarnwoude, nu kom ik er bijna nooit meer.

Marcusstraat – Weteringcircuit – FH straat – Sloterdijk – Brettenzone – Spaarnwoude – Stompetoren – Notweg – Halfweg – fietspad langs snelweg – FH straat – Nassaukade – Marcusstraat

Ik heb nooit begrepen waarom Houllebecq zo ongeloofelijk hoog staat aangeschreven. Ja, ik heb al zijn boeken gelezen – hoewel sommige eerder diagonaal dan intensief – en ik heb er geen spijt van. Ze zijn de moeite waard vanwege de cynische, realistische en bijtende maatschappijvisie, waarin de kernaspecten van de hedendaagse Westerse ideologie tot hun uiterste consequentie worden doorgedreven (procedé van de sociologische SF). Ontluisterend en hard. (En ik begrijp eigenlijk niet goed waarom er niet veel meer schrijvers zijn die dat doen…) Maar verder…

Houllebecq lijkt mij geen groot stilist, sterker, soms komt het op mij zelfs slordig en onhandig over. Humor heeft hij wel, zeker in deze roman. En zijn toekomstvisie voor Frankrijk, waarmee hij in de laatste pagina’s op de proppen komt, met een platteland bevolkt door goedwillende Chinezen en Russen die het cultureel erfgoed van Frankrijk nieuw leven inblazen, dat is mooi bedacht (en makkelijk bedacht natuurlijk, en als je ietsie harder nadenkt is het grappig bedacht maar mist het een werkelijke ‘bite’ – hij stelt zich voor de Afrikanen dan naar China en India vertrekken… sure). Er is een rijkdom aan ideeën en ideeetjes – maar dat verwacht ik sowieso van een goed boek. Maar heel opzienbarend, of heel goed gezien is het ook weer niet. Begrijp me goed, het is wel degelijk heel goed wat hij doet, maar het is niet opzienbarend en ik kan me niet voorstellen dat dit nou tot het allerbeste behoort de de hedendaagse literatuur heeft te bieden. Het is – anderzijds – ook precies een van de dingen die literatuur vermag te doen: een maatschappijvisie op de spits drijven in de vorm van een verhaal. En dat doet Houllebecq. Soi.

Zou het kunnen zijn dat Houllebecqs romans – en het succes ervan onder grote lezers – daarom toch nog steeds een stuk sterker zijn dan de rest van de hedendaagse literatuur is, al die ‘gewone’ romans (die ik niet lees, of wel eens probeer om heel snel af te haken), die op geen enkele manier een analyse of een beeld van onze wereld bieden, of dat op een te zwakke manier doen. (Althans, zo stel ik me voor, ik ken de boeken niet werkelijk, vertel me als ik het mis heb…)

Het blijft uitzichtloos en cynisch, dat proza van Houllebecq, en ik voel altijd iets van ressentiment, een ondertoon.

Ondertussen lees het wel lekker weg.

(Net als Céline).

((Ik vraag me wel af wat het betekent dat zowel Houllebecq als Grunberg op zoveel succes hebben bij het hedendaagse leespubliek. Grunberg heeft een even cynische kijk op het bestaan. In veel opzichten is zijn analyse vergelijkbaar met die van Houllebecq, zij het wat bij Houllebecq uitloopt op een kille aanvaarding van de wereld als markt en strijd (met enige ressentiment en daarin is dan weer kritiek te lezen, en ja, in deze roman zit een melancholische en conservatieve ondertoon), bij Grunberg doodslaat in een allesverstikkende ironie.))

(((Daarom was de wijn beter dan het boek, want eerlijker, zie de recensie op De Reactor.)))

Excuus voor dit chaotische tekstje…

… euh, ik kocht het boek dus vanwege de rol die Michelinkaarten spelen in het werk van de hoofdpersoon, de hedendaagse kunstenaar Jed Martin. Omdat ik ook zo van Michelinkaarten hou. En ja, ik vind het wel zijn beste boek sinds De wereld als markt en strijd.

Wat is het antwoord op de nu definitief voorgestelde bezuiningen op kunst & cultuur? Blinde haat? Minachting? Nu van beide kanten? (Kunst is slecht in minachting). Ontluisterend: 530.000 voor activiteiten nieuwe media, maar 710.000 voor ‘onderzoek en statistiek’. Duh? Dat is minder dan gebrek aan visie. Hieruit spreekt minachting, wantrouwen en haat ten aanzien van nieuwe kunst & cultuur. Maar ja, allemaal verwacht. Er breken nieuwe tijden aan… Hmmm.

(Voor wie het niet vat: alle, ja, alle ‘goeie’ e-cultuur en kunstinstellingen uit de basisinfrastructuur, ergo geen structurele stimulans van de overheid meer, ingaande op 1 – 1 – 2013).