Facebook: je betaalt met je eigen leven en wat krijg je er voor terug?

(Hier zou een lange kritiek op Facebook (en Google+ etc. – Facebook = pars pro toto) moeten volgen. Wil je in de utopie van Facebook leven? Wat een armoedig toekomstbeeld.)

Tot mijn verrassing gaat het nieuwste nummer van De Witte Raaf (153 – vandaag nog niet online) helemaal over de archeologie van de computer. Met o.a. een vertaling van Kittler’s essay over Turing, Dirk van Hulle over ‘digitaal kladwerk’, Brams & Pultaü spreken Jef Cornelis over de aflevering van IJsbreker met Luc Steels, Raaijmakers, Struycken en Peter Beyls en – grootste verrassing – excerpten uit Daniel Robberechts’ Mac-dagboek 1986-1987.

… schreef Ezra Pound (ik meen in ABC of Reading,

zegt Carol Ann Duffy (The Guardian)

“The poem is a form of texting … it’s the original text. It’s a perfecting of a feeling in language – it’s a way of saying more with less, just as texting is. We’ve got to realise that the Facebook generation is the future – and, oddly enough, poetry is the perfect form for them. It’s a kind of time capsule – it allows feelings and ideas to travel big distances in a very condensed form.”

Ik vergat een plaatje van het boek bij de vorige post. Browservenster open, tik de ‘luie’ zoekopdracht “Green journaal” in, dit is het resultaat. 16 minuten geleden. Hit 1.

En merk op: ik ben niet ingelogd.

In de toekomst serveert Google ons alleen nog wat we al kennen en wat zeker bij ons past.

De Chaos Computer Club heeft het maar eens onderzocht: hoeveel valt er nou eigenlijk af te leiden uit de data van het mobiele telefoonverkeer – alleen de contactdata – dus wanneer was de telefoon waar – data die op zich vrij betekenisloos zijn. Conclusie: een heel leven: http://www.zeit.de/digital/datenschutz/2011-02/vorratsdaten-malte-spitz/

1.
Ik las Oorlog met de salamanders van Karel Capek (1936) (… met accent op de C, maar kan de toetscombinatie niet vinden) in de nieuwe Nederlandse vertaling (2011). Het is een klassieker, anti-utopische SF met een bijtende politieke inslag. Ik begon bij het begin, en las de eerste 100 pagina’s, toen begon ik stukken over te slaan, las het einde en vanaf het einde de hoofdstukken in omgekeerde volgorde, sloeg hier en daar iets over, besloot dan later om een stuk alsnog te lezen en begon soms ook weer net voor de helft. Uiteindelijk het ik het boek ‘uitgelezen’. Toch. Capek’s boek leent zich voor een dergelijke leeswijze. Hij gebruikt allerlei tekstvormen, en het boek moet het – wat mij betreft – niet hebben van de chronologische opbouw. Het is wel duidelijk waar het naar toe gaat, zoals het ook al heel snel duidelijk is waar het om te doen is. Daarom ging ik stukken overslaan, vooral de verhalende. Het pleit voor de kracht van het boek, en voor Capek’s schrijfvermogen, dat je (ik) vervolgens toch zo’n beetje alles leest – vooral de voetnoten en passages uit (fictieve) academische studies.

2.
Ik begon ook in Jay Parini’s The Passages of Herman Melville (2010), maar hield heel snel op. Afknapper: de doorsnee romantoon – waardoor het boek vast op een redelijke lezersschaar kan rekenen – die past absoluut niet bij Melville. Alles was stekelig en weerbarstig is wordt gladgestreken (ja, ook als er in die doorsneestijl beschreven wordt dat Melville – de persoon – moeilijk en lastig is). Ik las de motto’s van de hoofdstukken, citaten van Melville, uit Pierre, Mardi etc. Ze overtuigen je er meteen van dat je (ik) niet dit boek moet lezen, maar Melville zelf. (Ik heb Pierre, een van de vreemdste boeken uit de wereldliteratuur, nog steeds niet uit). Overigens is Parini zonder enige twijfel uitstekend thuis in het werk van Melville – maar ik lees daarover dan liever in non-fictie-vorm.

3.
Ik kon het niet laten en leende laatst ook Alain Finkelkraut’s (l-l-l-l-l) Een intelligent hart. Hoe romans je helpen in het leven van de bibliotheek. Lange besprekingen van Kundera, Roth, Camus, Conrad, James en nog zo wat. Ik las er een paar, voor de helft – die over Camus en die over Kundera. Zinnig, nuttig, weldoordacht. Typische filosofen-beschouwing van literatuur, waar ik niets tegenin weet te brengen, maar waar ik ook een zekere afkeer toe voel. (Is het vooral omdat er altijd van die conventionele romans worden besproken, waar een morele keuze het scharnierpunt van het werk is?)

4.
En dan De verzwegen Boon van Pol Hoste. Pol Hoste, wiens boeken ik vroeger maar niet kon lezen – ik probeerde het en probeerde het, immers een schrijver die verder probeert te komen, onderzoekt, experimenteert, etc. Tot ik Hoste hoorde voorlezen bij Perdu. Sindsdien ben ik ‘om’. Montreal is een grandioos boek. In De verzwegen Boon lijkt Hoste niet helemaal ‘to the point’ te kunnen komen, al is dat natuurlijk ook precies ‘het punt’, en onderdeel van het boek. Maar het pakte me – vooralsnog – niet. Spinoy schrijft in zijn recensie – http://www.dereactor.org/home/detail/of_uw_eigen_kleine_oorlog_zin_heeft/ – dat de kwaliteiten van boek zich pas bij herhaalde lezing ontsluiten. Ik zal nog proberen / blijven.

5.
Een vorm van herlezen: bladeren in een “Guide to”. Zo herlas ik, nee herleefde ik, stukjes uit GR, door te lezen in Steven Weissenburger’s A “Gravity’s Rainbow” Companion: Sources and Contexts for Pynchon’s Novel.

6.
Ik herlas een paar verhalen van Borges. Mooi. Om daarna een paar verhalen van Cortázar te herlezen. Weer ‘wint’ Cortázar het – voor mij. Borges’ werk is de ‘flight of fancy’ van een bibliothecaris – en dat bedoel ik niet negatief. Cortázar’s werk is de ‘flight of fancy’ van een levensgenieter. Beide houden evenveel van literatuur, beide staan met het ene been in de literatuur en met het andere in het leven (Borges ook), beide hebben humor. Terwijl Cortázar zijn dromen in het leven plaatst, situeert Borges ze meestal ergens in een oud manuscript, en hoe leuk ik dat tweede ook vind, ik prefereer het eerste.

Ja, ik heb een Facebook-account, en ja zo nu en dan kijk ik uit nieuwsgierigheid wat mijn netwerk er aan berichtjes achterlaat. Verder doe ik er weinig – zo nu en dan klik ik op “bevestig” als iemand “vrienden” wil worden. Ik moet altijd de neiging onderdrukken om dat voor alle nog hangende verzoeken te doen – of ik de personen in kwestie nu ken of niet – meestal zijn het instellingen. Facebook-resistance. Je kunt niet alles doen. Dat ik door mijn Facebook-resistance ook vanalles misloop, het zij zo.

Het zou al een stuk beter worden als je Facebook kunt “aanpassen”. Dat kan – om het te leren kun je terecht bij een Mediamatic-workshop: http://www.mediamatic.net/page/210947/en.

Vijf screenshots uit Dario Argento’s Inferno; fijne, uiterst esthetische Italiaanse onzin-horror uit 1980, met Athanasius Kircher-verwijzingen. De bibliotheek als kerk; LPs, bandrecorders en gezamenlijk koptelefoon luisteren; en de mens ingeplugd op de stereo-installatie in zijn studio. (Het luisterend en ziend huis vergeet ik even).

As writers we can’t control the real world. At best we can observe it actively. We can control the internal tensions of the aesthetic objects of our making. Any of the “commercial writing tricks” to control reader reaction are a waste of time because they are attempts to control the real world, which is impossible, and distracts from the time spent controlling internal tensions which – while they do not control audience reaction – are the workable points at which it is moored.

Samuel Delaney, in “Quarks”, 1969/1970, p. 32 in The Jewel-Hinged Jaw. Notes on the Language of Scienve Fiction, Revised edition, Wesleyan UP, 2009.

Gleick’s book has an epilogue entitled “The Return of Meaning,” expressing the concerns of people who feel alienated from the prevailing scientific culture. The enormous success of information theory came from Shannon’s decision to separate information from meaning. His central dogma, “Meaning is irrelevant,” declared that information could be handled with greater freedom if it was treated as a mathematical abstraction independent of meaning. The consequence of this freedom is the flood of information in which we are drowning. The immense size of modern databases gives us a feeling of meaninglessness. Information in such quantities reminds us of Borges’s library extending infinitely in all directions. It is our task as humans to bring meaning back into this wasteland. As finite creatures who think and feel, we can create islands of meaning in the sea of information.

Freeman Dyson, recensie van James Gleick’s The Information: A History, a Theory, a Flood 2011.

http://www.nybooks.com/articles/archives/2011/mar/10/how-we-know/